Lược sử tương lai của Yuval Noah Harari
Chương thứ nhất
Ở chương đầu này tác giả có bàn về việc phát triển của tương lai nhân loại trong những năm tới, về cả sự phát triển mạnh mẽ và sự đẩy lùi các vấn đề cốt lõi của con người như sinh lão bệnh tử. Qua hàng triệu năm tiến hóa và sự phát triển của nông nghiệp, nạn đói đã được loài người đẩy lui. Tiếp đến là bệnh tật và đến cuối cùng có lẽ là "cái chết". Cái chết gần như là một điều không thể tránh khỏi và mặc nhiên là nó không phải điều có thể tránh. Về bản chất cái chết thực sự là gì vẫn là một câu hỏi lớn. Con người và tâm trí sẽ đi đâu sau khi cơ thể chết đi. Liệu chúng ta thực sự có cái gọi là linh hồn hay chỉ là sự phân rã cơ bản của các chất hóa học.
Mặc dù vậy nhưng thực sự cái chết đang dần dần có thể được con người đẩy lùi trong tương lai với sự phát triển của khoa học kỹ thuật. Các bộ phận nhân tạo bằng máy móc hiện tại đã có thể thay thế được con người. Con người có thể sinh sản trong các ống nghiệm nhân tạo và sự phát triển của một "nhân loại mới" đang tiến đến rất gần lúc con người nhận ra những vấn đề liên quan đến bệnh di truyền có thể được giải quyết thông qua thụ tinh nhân tạo và ... có thể chẳng khác biến đổi gen là mấy. Với việc thụ tinh tạo, một trứng có thể chứa những gen sinh học từ hai tinh trùng và nhờ đó các vấn đề bẩm sinh của 'tế bào gốc' có thể được loại bỏ một cách triệt để. Một cá thể loài người mới có thể có ba bố mẹ 'ruột' không còn là điều không thể, tương lai có thể là nhiều hơn thế. Nhưng vấn đề đó gặp phải rất nhiều ý kiến trái chiều đến từ phía nhà nước và các vấn đề đạo đức cho nên đã bị loại bỏ.
Hơn thế nữa, lúc đầu sự phát triển của y học nhằm mục đích là để cứu người làm cốt lõi nhưng sau này nó hướng nhiều đến việc 'nâng cấp' con người hơn là 'chữa trị'. Đầu tiên chính là phẫu thuật thẩm mĩ - một kỹ thuật được phát triển để sửa chữa và trả lại nguyên mẫu khuôn mặt cũng như thay thế lại các bộ phận cơ thể cho binh sĩ ngày nay lại được sử dụng chủ yếu để làm đẹp cho loài người còn nhiều hơn để chữa bệnh. Sự phát triển của y học phục vụ cho mong muốn được nâng cấp chuyển đổi nhiều hơn. Một cặp vợ chồng giàu có sẽ chú ý đến công nghệ xác nhận những tổ hợp gen có được của phôi thai và chỉ lựa chọn sinh những đứa con thừa hưởng được những tư chất xuất chúng nhất.
Chương hai - loài vật và linh hồn.
Loài vật cũng có linh hồn. Có thể. Đây là điều được gây tranh cãi từ rất lâu trước đây.
Loài người tự nhận bản thân là một cá thể đặc biệt được các đấng tạo hóa ưu ái với linh hồn ưu việt nhất được cho phép sát sinh và sử dụng các loài động vật khác. Sự nhận thức này có thể nhìn thấy cực kỳ rõ qua các câu chuyện lịch sử cổ đại có từ xa xưa cho đến ngày nay. Trước khi có cách mạng nông nghiệp và ngành chăn nuôi, các câu chuyện lịch sử xa xưa cho thấy loài người và động vật cùng nhau chung sống bình đẳng và các loài thú như hổ báo và chó sói đều có vị thế riêng để tồn tại trong thế giới cũng như vai trò to lớn của chúng với thế giới và các vị thần. Nhưng càng gần hiện đại, đều cho thấy các vị thần ưu ái loài người hơn cả và các sinh vật khác chỉ giữ một vai trò nhỏ trong câu chuyện, thông thường là để làm phụ trợ cho việc thể hiện sự ưu tú của loài người hơn các sinh vật khác và các vị thần chỉ định loài người làm giống loài cao nhất có quyền sinh sát và sở hữu các loài động vật. Điều này liệu có đúng đắn với vấn đề đạo đức khi loài người có thể tước đi quyền được tự do, quyền sống và chú trọng vào tính hữu dụng của loài vật hơn là cảm nhận của chúng. Chúng ta đã vô thức tước đi cảm xúc và không quan tâm gì đến những nhu cầu tình cảm của loài vật mà chỉ sử dụng chúng để làm công cụ cho bản thân. Loài người hiện đại có sức mạnh để hủy diệt cũng như thay đổi cả một hệ sinh thái trên Trái Đất này - một thứ quyền năng tương đương với các vị thần trong các câu chuyện cổ đại.
Chương ba - Chuyện về linh hồn và chủ nghĩa đạo đức
Trong chương này chủ nghĩa đạo đức được đặt ra rất lớn liên quan đến quyền con người tôn giáo và lịch sử phát triển của loài người trong xã hội. Có một thời gian dài lịch sử châu Âu phát triển kém cỏi và đem lại nhiều thành quả vào túi của những người thiên chúa giáo, xã hội đi xuống trông thấy và những cuộc thánh chiến nổ ra ngày càng nhiều. Những giáo phái khác nhau trên thế giới xây dựng những luật lệ thế giới khác nhau và tiến hành nhiều cuộc bài trừ đấu đá lẫn nhau. Khoa học nổi lên như một thứ vũ khí chống lại sự xâm lấn của loài người nhưng sau đó lại tồn tại song song cùng các tín ngưỡng. Con người trải qua nhiều biến động cuối cùng chấp nhận sự tồn tại song song của chủ nghĩa tín ngưỡng và cả khoa học. Trong lĩnh vực đó, tín ngưỡng giải quyết các vấn đề về đạo đức còn khoa học giải thích các vấn đề dựa trên thực tế. Tại điểm này nghe có vẻ yên ổn nhưng trong nhiều trường hợp có thể thấy có những vấn đề nằm giữa cả hai chủ nghĩa làm cho nhân loại đau đầu như vấn đề đạo đức về chuyện phá thai. Trở lại câu chuyện linh hồn - câu hỏi đặt ra là con người có linh hồn khi nào. Ở một bộ tộc nào đó được đề cập đến trong cuốn sách, linh hồn tồn tại sau khi đứa trẻ sinh ra được đặt tên. Và như vậy họ cho rằng giết một đứa trẻ chưa được đặt tên không bị coi là tội ác còn việc giết một người trưởng thành được tính là tội giết người. Trường hợp nạo phá thai cũng vậy, khoa học hay tín ngưỡng đều không thể có câu trả lời xác đáng rằng một linh hồn được tạo ra ngay từ lúc tạo thai hay lúc được sinh ra. Ngay cả vậy thì đó vẫn là những vấn đề lớn tồn đọng trong xã hội hiện đại - chính là việc loài người sapien có hai góc nhìn đối với thế giới này.
Nhận xét
Đăng nhận xét